Δεν είναι αυτή η δουλειά μου

Γυναικα

4moms team , 25-11-2020

Η εικόνα για τη σεξουαλική παρενόχληση κατά των γυναικών στην εργασία είναι θολή στην Ελλάδα, παρόλο που ανεκδοτολογικά δεδομένα δείχνουν ότι είναι διαδεδομένη. Στο πλαίσιο της εκστρατείας μας για την καταπολέμηση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία, προσπαθώντας να καλύψουμε το κενό διενεργήσαμε μια μεγάλη πανελλαδική έρευνα με δύο ερευνητικές εστιάσεις: η πρώτη στον ευρύτερο πληθυσμό των γυναικών και η δεύτερη σε γυναίκες εργαζόμενες στους κλάδους του τουρισμού, του επισιτισμού και γενικότερα της βιομηχανίας της φιλοξενίας. Επιλέξαμε τους κλάδους αυτούς διότι απασχολούν τις περισσότερες εργαζόμενες στην Ελλάδα, ενώ δυστυχώς για πολλές από αυτές , η σεξουαλική παρενόχληση συνιστά «μέρος» της εργασιακής τους καθημερινότητας.

Η ΑctionAid πραγματοποίησε πανελλαδική έρευνα για το θέμα της σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασία. Στόχος της έρευνας είναι η Ελλάδα να επικυρώσει την πρώτη παγκόσμια Σύμβαση κατά της Βίας και της Παρενόχλησης στην Εργασία, να ευαισθητοποιηθούν γυναίκες και άνδρες για την κατάσταση και κινητοποιηθεί ο εταιρικός τομέας να αναλάβει ευθύνη για την προστασία των εργαζομένων.

Το 85% από τις ερωτηθείσες έχουν βιώσει σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία τους, αρκετές μάλιστα συστηματικά. Κάποια βασικά πορίσματα της έρευνας συνοψίζονται στα εξής:

Οι μισές γυναίκες έχουν παρενοχληθεί από συνάδελφο, 1/4 περίπου αναφέρει ότι ο δράστης ήταν πελάτης, ενώ 1 στις 5 φορές εμπλέκεται ο διευθυντής/ ιδιοκτήτης της επιχείρησης. Οι περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης εκδηλώνονται οι περισσότερες στον χώρο του γραφείου, σε ποσοστό 56%. Σε ό,τι αφορά την αντίδραση των ίδιων των θυμάτων, το 56% των εργαζομένων στην εστίαση και τον τουρισμό μίλησε για το περιστατικό σε κάποιο άλλο άτομο, ενώ, στις μισές από τις περιπτώσεις που ήταν κάποιο άτομο παρόν, δεν αντέδρασε.

Χαρακτηριστικό της έντασης του προβλήματος της σεξουαλικής παρενόχλησης στους χώρους του τουρισμού και της εστίασης είναι ότι το 22% των γυναικών αναφέρει ότι έχει υπάρξει θύμα σεξουαλικής επίθεσης/βιασμού και το 27% έχει υποστεί σεξουαλικό εκβιασμό.

Στην ερώτηση για τη συχνότητα τέτοιων περιστατικών στο συγκεκριμένο περιβάλλον, το 77% των συμμετεχουσών απάντησε «συχνά» και «μερικές φορές», καταδεικνύοντας και με αυτόν τον τρόπο τη διάχυτη παρουσία του φαινομένου στους εργασιακούς χώρους του τουρισμού και της εστίασης. Μάλιστα, 3 στις 4 γυναίκες θα απέρριπταν μια θέση εργασίας, αν γνώριζαν ότι στον χώρο αυτό συμβαίνουν περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης.

Στην ερώτηση «Έχοντας στο νου σας το εργασιακό περιβάλλον στο οποίο συνέβη η παρενόχληση, κάθε πότε θα λέγατε ότι συνέβαιναν τέτοιες παρενοχλητικές συμπεριφορές;», το 77% των συμμετεχουσών απάντησαν «μερικές φορές» ή «συχνά», καταδεικνύοντας και με αυτόν τον τρόπο τη διάχυτη παρουσία του φαινομένου στους εργασιακούς χώρους του τουρισμού και της εστίασης.

Σε ό,τι αφορά τη σχέση του δράστη με τη γυναίκα θύμα, οι περισσότερες αναφορές εμπλέκουν κάποιον πελάτη, γεγονός που συμφωνεί με τα αντίστοιχα ευρήματα διεθνών ερευνών από τον χώρο του τουρισμού. Όπως αναφέρουν οι συμμετέχουσες, στο 53% των περιπτώσεων σεξουαλικής παρενόχλησης δεν υπήρξε καμία συνέπεια για τον δράστη, γεγονός που καταδεικνύει την αναγκαιότητα άμεσης λήψης σχετικών μέτρων, ενώ χαρακτηριστικό είναι επίσης το γεγονός ότι σε κανένα από τα περιστατικά που ο δράστης ήταν συνάδελφος, δεν απολύθηκε.

Από τις εργαζόμενες «πρώτης γραμμής» στην εστίαση/τουρισμό, οι μισές δήλωσαν ότι έχουν νιώσει πως πρέπει να υποστούν σεξουαλικά παρενοχλητικές συμπεριφορές, προκειμένου να εξασφαλίσουν το φιλοδώρημά τους. Οι περισσότερες αναφέρουν, μάλιστα, ότι έχουν νιώσει πως οι πελάτες αναμένουν από εκείνες να συμπεριφέρονται με τρόπο που χαρακτηρίζεται από σεξουαλικές προεκτάσεις.

Επιπλέον, 1 στις 4 εργαζόμενες (περισσότερες από τις 1 στις 5 που απάντησαν το ίδιο στον γενικό πληθυσμό) δεν είναι βέβαιη σχετικά με την ασφάλεια του εργασιακού της περιβάλλοντος. Το φαινόμενο είναι πιο έντονο σε όσες δεν εργάζονται πολύ καιρό (1-3 έτη: 34%) και στις απασχολούμενες στην εστίαση (34%).

Τα θύματα της σεξουαλικής παρενόχλησης εμφανίζουν συχνά πλήθος σωματικών προβλημάτων, ιδιαίτερα όταν η παρενόχληση εκτείνεται στον χρόνο. Στην ερώτηση «Τι συνέπειες είχε για εσάς η παρενόχληση που βιώσατε;», 1 στις 3 γυναίκες (35%) αναφέρει ότι υπέστη αρνητικές συνέπειες στη σωματική και ψυχική της υγεία. Ορισμένες στρέφονται στο αλκοόλ, τα ναρκωτικά, τα ηρεμιστικά, αντικαταθλιπτικά ή υπνωτικά χάπια, για να αντιμετωπίσουν το στρες. Το 92% των θυμάτων βίωσε σημαντικές επιπτώσεις σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο.

Συχνά, οι γυναίκες που έχουν παραιτηθεί ή απολυθεί από την εργασία τους λόγω σεξουαλικής παρενόχλησης κάνουν αιτήσεις για θέσεις με χαμηλότερο μισθό και περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές.

Σε αντιστοιχία με τη διεθνή βιβλιογραφία που επισημαίνει ότι η λογική «ο πελάτης έχει πάντα δίκιο» συντηρείται και διαιωνίζεται από εργοδότες/-τριες και προϊσταμένους/-ες στον χώρο της εστίασης και του τουρισμού, οι συμμετέχουσες της έρευνας δηλώνουν σε ποσοστό 60% ότι η εταιρεία στην οποία εργάζονται δεν διαθέτει συγκεκριμένη πολιτική για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του φαινομένου.

Το 94% των εργαζομένων επισημαίνει την αναγκαιότητα θέσπισης και εφαρμογής πολιτικών από τη διοίκηση της εργασίας τους και το 86% αναφέρει ότι, συχνά, οι γυναίκες δεν μιλάνε γιατί φοβούνται ότι θα χάσουν τη δουλειά τους.

Στην ερώτηση «Από την επαγγελματική σας εμπειρία στην αγορά εργασίας, πόσο ευχαριστημένη θα λέγατε ότι είστε συνολικά από τη συμπεριφορά που είχατε από τους άνδρες ως διευθυντές/ιδιοκτήτες επιχείρησης, προϊσταμένους, συναδέλφους, υφισταμένους και πελάτες, οι απαντήσεις των γυναικών του κλάδου δείχνουν ότι η συμπεριφορά των ιδιοκτητών, προϊσταμένων, υφισταμένων και πελατών είναι ικανοποιητική για λιγότερο από το 30% των γυναικών, ενώ το 45% των ερωτώμενων απαντά ότι η εργοδοσία δεν παίρνει στα σοβαρά το ζήτημα της σεξουαλικής παρενόχλησης.

Όπως φαίνεται από τις απαντήσεις στην έρευνά μας, οι γυναίκες πιστεύουν ότι η σεξουαλική παρενόχληση αποτελεί ένα μέσο επιβολής της ανδρικής εξουσίας.

Περισσότερα στο site της Action Aid (εδώ)

4moms team
4moms team
Inspiring Living, Mom's Life in Greece
ABOUT EDITOR ALL ARTICLES