Της Σοφίας Κουκουλά

Μια φορά κι έναν καιρό ο κόσμος άλλαξε. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Πολλές ιστορίες έχουν γραφτεί για εκείνη την εποχή αλλά καμία δεν έχει πει την αλήθεια. Μόνο ένα βιβλίο, πρόχειρα γραμμένο από το πληγωμένο χέρι ενός στρατιώτη, βρέθηκε μετά από χρόνια σε ένα παλαιοπωλείο. Σκονισμένο, λίγο φθαρμένο στο εξώφυλλο, με κίτρινες σελίδες από τον καιρό και τα δάκρυα εκείνου, που το έγραψε. Καθώς ο παλαιοπώλης έκανε ξεσκαρτάρισμα στην αποθήκη του το βρήκε. Φύσηξε με δύναμη να φύγει η σκόνη και τότε του φανερώθηκε ο τίτλος «Η τελευταία πορτοκαλιά του κόσμου» κι ήταν στ’ αλήθεια το πιο πονεμένο βιβλίο, που θα διάβαζε ποτέ. Έκατσε στο σκαμνί του, ρούφηξε μια γουλιά από το τσάι του κι άρχισε να διαβάζει.

«Μια φορά κι έναν καιρό για ‘μας όλους στην γη ο κόσμος άλλαξε. Τα πουλιά σταμάτησαν να κελαηδούν, οι άνθρωποι όλοι εξαφανίστηκαν, τα ποτάμια στέρεψαν, οι θάλασσες δεν είχαν πια όρεξη να μας ταξιδέψουν, οι δρόμοι δεν μας πήγαιναν πουθενά, τα ζώα απογοητευμένα μετοίκησαν σε άλλους πλανήτες κι η γη σταμάτησε να γυρίζει. Αφού η γη σταμάτησε να γυρίζει, ο ήλιος δεν μπορούσε να φωτίζει πια τα πέρατά της. Νύχτα σκέπασε τον κόσμο. Τα λουλούδια μαράθηκαν. Τα δέντρα έπαψαν να βγάζουν καρπούς.

Λυπημένος ο ήλιος ακούμπησε με τις δυο του αχτίδες το πρόσωπό του και έβγαλε έναν καυτό αναστεναγμό. Την αγαπούσε την γη. Με τα μπερδέματά της, με τους βιαστικούς ανθρώπους της, με τα παιχνιδιάρικα ζώα της, με τους ανθισμένους κήπους της. Ακόμα και τους ουρανοξύστες της αγαπούσε. Όπως τους καθάριζαν οι άνθρωποι, τους έκαναν λαμπίκο, τόσο που μπορούσε να δει τον εαυτό του σ’ αυτούς, να τον καμαρώσει και να τον θαυμάσει. Τώρα όμως η γη είχε σταματήσει να γυρίζει. Κουρασμένη από το βάρος τόσων δακρύων, που κουβαλούσε όλους αυτούς τους αιώνες στους ώμους της, λύγισε. Έκλεισε τα μάτια της και λιποθύμησε στην αγκαλιά του απέραντου γαλαξία. Μάταια ο ήλιος προσπάθησε να την συνεφέρει με φιλιά, με χαστούκια, με παρακαλετά. Η γη δεν αντιδρούσε.

Καθώς καθόταν λυπημένος ο ήλιος κι έκλαιγε, ένα ανθάκι ήρθε και κάθισε ανάμεσα από τα μάτια του. «Από πού ήρθε αυτό το ανθάκι;» αναρωτήθηκε. «Αφού όλα τα δέντρα της γης έχουν μαραθεί, αποκλείεται να ήρθε από εκεί» επεσήμανε. Ανασηκώθηκε, μύρισε το ανθάκι και θυμήθηκε πως αυτή την μυρωδιά την είχε ξανά μυρίσει και παλιότερα. Έκανε να δει μέχρι την γη και τότε αμέσως το πρόσωπό του φώτισε. Μια πορτοκαλιά ολάνθιστη στεκόταν μόνη της και πήγαινε πέρα δώθε κατά τα γούστα του αέρα. Ήταν το μοναδικό σημείο, που μπορούσε να φωτίσει ο ήλιος, γιατί βρισκόταν ακριβώς απέναντί του. «Αλήθεια» αναφώνησε «αυτό δεν το είχα σκεφτεί! Μπορεί η γη να σταμάτησε να γυρίζει αλλά εγώ ακόμα μπορώ να φωτίσω ένα σημείο της!» είπε δυνατά. Εκστασιασμένος από τα χαρμόσυνα νέα, σηκώθηκε και στάθηκε ευθυτενής απέναντι από την πορτοκαλιά κι άρχισε να τις στέλνει με τις αχτίδες του, αγάπη και φως!

 Στην γη τώρα είχε σημάνει συναγερμός εδώ και ημέρες. Η ανθισμένη πορτοκαλιά είχε αποχαιρετήσει έναν έναν όλους της τους φίλους, τους συγγενείς και τους γειτόνους. Με το κλάμα της πότιζε το χώμα, που την φιλοξενούσε κι έτσι προς το παρόν η έλλειψη νερού δεν την είχε επηρεάσει. Άνθιζε κανονικά κι είχε φουντωτά κλαδιά, πράσινα σαν τα λιβάδια, που πια δεν υπήρχαν, γεμάτα με ζουμερά πορτοκάλια, στρογγυλά και πορτοκαλιά σαν τον ήλιο, που δεν την είχε ακόμα ξεχάσει. Όμως στ’ αλήθεια αφού όλοι έφευγαν, εκείνη γιατί έμενε μόνη της σ’ αυτόν τον τόπο; Ήταν πράγματι μυστήριο μέγα αλλά όχι άλυτο.

Δήμαρχος την πορτοκαλιάς ήταν ο γηραιότερος κάτοικος του δέντρου, ο γέρο Σαπιοπορτοκάλης. Σοφό φρούτο, που είχαν δει κι αν είχαν δει τα μάτια του πράγματα. Ο γέρο Σαπιοπορτοκάλης, καθώς κι οι δήμαρχοι άλλων δέντρων, είχαν αντιληφτεί από νωρίς, την κούραση της γης. Κάθε βράδυ την άκουγαν να βαριανασαίνει, να κλαίει πάνω από τα ρυάκια και τους κάμπους και με τον καιρό να μην μπορεί να πάει ούτε ένα βήμα πια παραπέρα, ούτε στην ανατολή του ήλιου ούτε στην δύση του. Κάλεσαν έκτακτο συμβούλιο της γερουσίας, που ευτυχώς ήταν για πρώτη φορά σε πλήρη απαρτία. Ούτε στους πολέμους των ανθρώπων, ούτε στους κρύους χειμώνες, ούτε στα έκτακτα μέτρα κατά των εντομοκτόνων δεν είχαν εμφανιστεί τόσοι πολλοί. Όμως τώρα ήταν όλοι εκεί. Ο γέρο Μηλαράς, ο γέρο Ακτινίδιος, ο μπάρμπα Αχλάδας, ο Ωριμοφραουλένιος, ο κυρ Κεράσης, ο σκωτσέζος αστροφυσικός Lemon Mac Pie κι ο άγγλος καθηγητής ψυχολογίας doctor Melon. Κανείς από αυτούς δεν έβλεπε μέλλον.

 Όσο και να ήταν τα σοφότερα φρούτα του κόσμου, αυτά που είχαν μαζευτεί σε εκείνο το συμβούλιο, μπροστά στην επικείμενη καταστροφή του κόσμου και στο φόβο του άγνωστου, δεν μπόρεσαν να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους. «Τι θα απογίνουμε;» φώναζε ο ένας από την μια. «Τι θα απογίνουν τα παιδιά μας και τα κουκούτσια τους;» φώναζε ο άλλος από την άλλη. Πανικός, φασαρία και διάσταση απόψεων και θα συνεχιζόταν για πολύ ακόμα αν δεν επενέβαινε ο γέρο Σαπιοπορτοκάλης. «Αγαπητοί μου» είπε ήρεμα κι όλοι γύρισαν και τον κοίταξαν απορημένοι «αφού γνωρίζουμε τι επακολουθεί, έχουμε έναν πολύτιμο σύμμαχο μαζί μας. Δεν χρειάζεται να σπέρνουμε τον πανικό και να κινδυνολογούμε. Η φύση ξέρει από μόνη της και θα μας προστατεύσει, γιατί είμαστε παιδιά της. Αν η γη χρειάζεται ξεκούραση, θα την αφήσουμε να ξεκουραστεί. Προτείνω να μετοικήσουμε για λίγο καιρό σε άλλους πλανήτες, για να την ελαφρύνουμε κι είμαι σίγουρος πως μόλις αναπνεύσει και πάλι με ανάλαφρη καρδιά, μόνη της θα μας ζητήσει να γυρίσουμε πίσω. Ας μαζέψουμε τα πράγματά μας αλλά ας αφήσουμε την ελπίδα μας, ο καθένας έξω από το σπίτι του, όπως θα φεύγουμε, για να την βρούμε εμπρός μας καθώς θα επιστρέφουμε. Καθώς η γη θα σταματήσει να γυρνάει, ο ήλιος θα πάψει να στέλνει τις αχτίδες του παντού και να σχηματίζει ημέρες και νύχτες. Θα μείνει ένα μόνο σημείο να τον κοιτάει και να το κοιτάει. Προτείνω αυτή η στιγμή να μην πάει χαμένη. Να του στείλουμε ένα σημάδι όταν έρθει εκείνη η ώρα, ότι εμείς είμαστε ακόμα εδώ για να φωτοσυνθέσουμε, μέχρι να γίνει καλά η γη. Μην φοβάστε, φίλοι μου, την μοναξιά, την αλλαγή, την απομόνωση. Θα είναι για λίγο καιρό, μέχρι να θεραπευτεί η γη μας.» είπε και συγκινημένος ακούμπησε στον ώμο τον φίλο του, τον γέρο Μηλαρά. Χειροκροτήματα κι επευφημίες ακούστηκαν από όλους κι η καρδιά τους ήταν ξαφνικά σαν ένα πούπουλο χήνας. Αποχαιρέτησαν ο ένας τον άλλον κι ευχήθηκαν να περάσουν όλα γρήγορα και να συναντηθούν ξανά.

Πως λοιπόν να μην στέκει περήφανη η τελευταία πορτοκαλιά του κόσμου, κοιτώντας τον ήλιο μέσα στα μάτια; Είχε μείνει μόνη της, αποκομμένη απ’ όλους κι όλα αλλά δεν ήταν φοβισμένη. Ήταν αισιόδοξη! Ήταν γεμάτη πίστη στην πρόνοια της φύσης και την αγάπη του ήλιου για την γη, του ανθρώπου για τον άνθρωπο, του λαγού για την χελώνα, του καλού για το καλύτερο, του ψαρά για τα ψάρια, του μήλου για το αχλάδι, της γης για τα παιδιά της. Έστεκε εκεί κι άφηνε τον αέρα να κουνάει τα πορτοκάλια της κι άκουγε τα μικρά νεογέννητα πορτοκαλάκια να χασκογελούν κι ήξερε ότι πολύ γρήγορα θα ξυπνούσε η γη, αρκεί εκείνη να συνεχίσει να στέκει. Ήξερε ότι άμα ξυπνούσε η γη, θα ‘θελε πάλι τα παιδιά της κοντά της, γι’ αυτό έστεκε. Ήξερε ότι τα παιδιά δεν ξεχνούν ποτέ το σπίτι τους κι κάποτε οι στρατιώτες, σαν εμένα, θα γύριζαν πίσω κι έτσι έστεκε περήφανη απέναντι από τον ήλιο.

 Πέρασαν μήνες πολλοί. Ίσως και χρόνια, δεν ξέρω. Ο ήλιος φρόντιζε την πορτοκαλιά σαν να ήταν ότι πιο πολύτιμο είχε, που άμα το καλοσκεφτεί κανείς ήταν ότι πιο πολύτιμο είχε. Χαμήλωνε την έντασή του όποτε ήθελε εκείνη να κοιμηθεί μια στάλα και την ξυπνούσε γαργαλώντας τον κορμό της όποτε ήταν ώρα για φαγητό. Που και που της έλεγε καμιά δακρύβρεχτη ιστορία για να κλάψει και να ποτιστεί κι έτσι περνούσε ο καιρός. «Μα πράγματι έχεις τόσα πολλά να κάνεις στην απομόνωση όταν έχεις έναν ήλιο να σε φροντίζει!» σκέφτηκε η πορτοκαλιά μια ημέρα. Δεν είχε άδικο. Τώρα, που η ιστορία τελειώνει, μπορώ να το παραδεχτώ.

 Πως τελειώνει αλήθεια η ιστορία; Μα όλα έγιναν ακριβώς όπως τα είπε ο γέρο Σαπιοπορτοκάλης. Σ’ έναν πλανήτη πολύ μακριά από την γη μια νοικοκυρά, γήινη πρόσφυγας, έσπασε ένα αυγό να φτιάξει μια ομελέτα. Την ίδια ώρα, σ’ έναν άλλο πλανήτη, εγώ κι οι σύντροφοί, πολεμούσαμε κάτι εξωγήινους κι έσπασε το λουρί από το κράνος μου και πετάχτηκε στον εχθρό. Ενώ στον ίδιο γαλαξία ο γέρο Μηλαράς αποχαιρετούσε την κοινότητά του κι έπεφτε με φόρα στο πετρώδες έδαφος ενός ξένου πλανήτη, σπάζοντας την μέση του. Όλα αυτά τα ταυτόχρονα κρακ ήταν η αιτία να ξυπνήσει από τον πολύμηνο, ίσως και πολυετή, ύπνο της η γη. Ξεκούραστη όπως ήταν, ίσιωσε την πλάτη της, ανασηκώθηκε και κοίταξε την πορτοκαλιά μέσα στα μάτια. «Σε περίμενα» της είπε η πορτοκαλιά κι η γη χαρούμενη άρχισε να κάνει χορευτικές σβούρες σαν τρελή με τον ήλιο να της χτυπά παλαμάκια. Μέσα σ’ έναν μήνα όλοι είχαμε επιστρέψει στα σπίτια μας και σκεφτείτε τι βρήκε ο καθένας από ‘μας αφημένο μπροστά από την εξώπορτα του σπιτιού μας. Ναι, ήταν ένα πορτοκάλι, που μας περίμενε κι η ελπίδα, που είχαμε αφήσει σπίτι μας φεύγοντας, να μας περιμένει.»

   Ο παλαιοπώλης έβγαλε τα γυαλιά του και σκούπισε με τα ξεχειλωμένα μανίκια του τα υγρά μάτια του. Καθάρισε αυτή την φορά με ευλαβική προσοχή το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο του βιβλίου και το τοποθέτησε στο κέντρο της βιτρίνας, στο πιο περίοπτο σημείο της, ενώ μ’ ένα μαρκαδόρο έγραψε σε ένα χαρτάκι «το πρωτότυπο δεν είναι προς πώληση, όμως χαρίζονται φωτοτυπίες του εντός» και το τοποθέτησε μπροστά από το βιβλίο. Έπειτα έσβησε τα φώτα του μαγαζιού, κλείδωσε πρόχειρα κι έφυγε τρέχοντας, αφήνοντας στην εξώπορτα να τον περιμένει για την επόμενη ημέρα, μια πορτοκαλένια ελπίδα.

Τέλος

INFO TIPS για τους γονείς:
Η κεντρική ιδέα του παραμυθιού είναι η θετική στάση, που πρέπει να κρατάμε σε δύσκολους καιρούς, αφού καμία κατάσταση δεν μπορεί να είναι μόνιμη κι όλα λειτουργούν μέσα σε μια κυκλικότητα, με μοναδική σταθερά την ελπίδα.
Εκπαιδευτική ηλικία:
Παιδική, προεφηβική και εφηβική ηλικία 6-14 χρονών.
Βασικά ερωτήματα που μπορούν να γεννηθούν:

  • Πως λειτουργεί το ηλιακό σύστημα;
  • Ποια συναισθήματα γεννιούνται πριν από μια επικείμενη καταστροφή, ποια συναισθήματα κατά την διάρκεια και ποια αφού περάσει;
  • Πως νιώθει κάποιος όταν βρίσκεται μακριά από τους δικούς του, απομονωμένος;
  • Πόσο ζωτικό είναι σε τέτοιες σκοτεινές περιόδους να διατηρούμε την αισιοδοξία μας, την πίστη μας και να τροφοδοτούμε το μυαλό μας με δημιουργικές, χαρούμενες, υγιείς σκέψεις γεμάτες ελπίδα;
  • Μήπως ο φόβος δεν βοηθάει στην λήψη αποφάσεων και στην επίλυση προβλημάτων;
  • Πόσο συνδεδεμένοι είμαστε όλοι με την φύση αλλά και μεταξύ μας;
  • Πως γίνεται η φωτοσύνθεση;
  • Τι μας δείχνει αυτό το παραμύθι σε σχέση με την κρίσιμη αυτή περίοδο, που διανύουμε;
  • Η αγάπη σώζει;

Παιχνίδια drama για να βοηθήσουμε τα παιδιά να δώσουν τις απαντήσεις στα συγκεκριμένα ερωτήματα:

  • Φτιάχνουμε με το παιδί μας το ηλιακό σύστημα είτε με χαρτόνια, είτε με φρούτα που ‘χουμε σπίτι μας, είτε με μπαχαρικά και του εξηγούμε πως λειτουργεί. Παράλληλα επισημαίνουμε την σπουδαιότητα της φωτοσύνθεσης για την ύπαρξη ζωής στην γη!
  • Εξιστορούμε το παραμύθι στο παιδί χρησιμοποιώντας τα αντικείμενα από το ηλιακό σύστημα, που φτιάξαμε. Ιδανικά θα μπορούσε όλο το δωμάτιο να γίνει ένα ηλιακό σύστημα με αστέρια, πλανήτες, σεντόνια, ήχους σχετικούς από το διαδίκτυο. Ως πορτοκαλιά χρησιμοποιούμε το ίδιο το παιδί. Του ζητάμε αν είναι μικρό σε ηλικία να ζωγραφίσει τα συναισθήματά του πριν, κατά την διάρκεια και μετά την καταστροφή, ενώ αν είναι μεγάλο να τα γράψει σε τρεις καρδιές.
  • Κρεμάμε τις ζωγραφιές ή τις καρδιές πάνω από τα κεφάλια μας. Ο ένας γονιός είναι ο ήλιος, ο άλλος η γη, που κοιμάται (αν δεν μπορεί να συμμετέχει άλλος γονιός ή κάποιο αδερφάκι, χρησιμοποιούμε ένα κουκλάκι) και το παιδί η πορτοκαλιά. Ρωτάμε το παιδί τι όνειρο πιστεύει ότι βλέπει η κουρασμένη γη. Το παιδί πρέπει να πάει πάνω από το κεφάλι της γης και να πει μια μικρή ονειροϊστορία.
  • Η γη ξυπνάει. Ο ήλιος χαρούμενος χτυπάει παλαμάκια, ο αέρας φυσάει την πορτοκαλιά κι η γη χορεύει σβούρες. Φτιάχνουμε ένα τραγούδι κι ένα χορευτικό με το παιδί μας με όργανα οτιδήποτε κάνει ήχο μέσα στο δωμάτιο.
  • Τι ονομασία θα δώσουμε στο τραγούδι του ήλιου, της γης και της πορτοκαλιάς;
  • Μετά τα χαρμόσυνα νέα, της γης που ξύπνησε, ζητάμε από το παιδί να διαλέξει μια ζωγραφιά ή καρδιά, που θα βάλει στην εξώπορτα του σπιτιού να τον περιμένει αφού τελειώσει η πανδημία. Ποιο από τα τρία θα επιλέξει;

Σας ευχαριστώ παραμυθόπαιδα,

Σοφία Κουκουλά

 

Σοφία Κουκουλά
Σοφία Κουκουλά
ABOUT EDITOR ALL ARTICLES