Να του δώσω αντιβίωση γιατρέ μου;

BODY by ΒΑΣΩ

Ακούμε συχνά πως η χώρα μας έχει την πρώτη θέση στην “αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών” και ως εκ τούτου είμαστε και οι πρώτοι σε ανθεκτικές λοιμώξεις στην Ευρώπη. Τι σημαίνει όμως αυτό, και πώς αφορά τον καθένα μας προσωπικά;

Ευχαριστούμε πολύ τον παιδίατρο Κο Παναγιώτη Ρενιέρη για την ευγενή καλωσύνη που είχε, να μας απαντήσει στις ερωτήσεις του 4moms για την αλόγιστη χρήση των αντιβιοτικών ακόμα και στα παιδιά!

Δείτε τι μας είπε:

Στις 12 Φεβρουαρίου 1941 ένας βρετανός αστυνομικός γίνεται ο πρώτος άνθρωπος που λαμβάνει αντιβιοτικό για μια σοβαρή δερματική λοίμωξη – παρά την θεαματική του βελτίωση, τα αποθέματα του αντιβιοτικού τελειώνουν σύντομα και ο ασθενής υποκύπτει στην νόσο του. Έκτοτε έχουν ανακαλυφθεί δεκάδες διαφορετικά αντιβιοτικά, καθένα με την ιδιαιτερότητά του, τους στόχους του, τις επιτυχίες και τις αποτυχίες του, και φυσικά, τις παρενέργειές του. Η χρήση τους έγινε όλο και πιο διαδεδομένη και οι άνθρωποι πίστεψαν ότι είχε φτάσει “το τέλος των λοιμώξεων” – σύντομα κατάλαβαν ότι τα μικρόβια σκόπευαν να αντισταθούν. Η πίεση που ασκούμε στα βακτήρια με την χρήση των αντιβιοτικών τα “σπρώχνει” (μέσω της φυσικής επιλογής) να αναπτύσσουν αντοχές. Έτσι, αντιβιοτικά που παλαιότερα σήμαιναν απόλυτη θεραπεία για τον ασθενή, σήμερα αποτελούν… πρωινό για τα μικρόβια.

  1. Τι είναι τα αντιβιοτικά;

Τα αντιβιοτικά είναι χημικές ενώσεις (κατά κανόνα φυσικές, ή ημισυνθετικές) που σκοτώνουν ή διακόπτουν την ανάπτυξη των βακτηρίων.Η δράση τους είναι περιορισμένη σε αυτά, και δεν έχουν ΚΑΜΙΑ ΔΡΑΣΗ σε ιούς. Δεν προλαμβάνουν τις λοιμώξεις (αυτό το κάνουν τα εμβόλια), και με κανέναν τρόπο δεν σάς προφυλάσσουν από κοινό κρυολόγημα, γρίπη, ιογενή πνευμονία, ιογενή μηνιγγίτιδα κλπ. Δουλεύουναποκλειστικά στα βακτήρια.

 

  1. Τι είναι τα βακτήρια λοιπόν;

Οι μικροοργανισμοί χωρίζονται σε μερικές βασικές ομάδες (δεν θα μπω σε λεπτομέρειες) όπως: ιοί, βακτήρια, μύκητες, πρωτόζωα. Οι ιοί προκαλούν ιώσεις, δηλαδή λοιμώξεις όπως το κοινό κρυολόγημα, η γρίπη, η βρογχιολίτιδα (στα μωράκια), αλλά και άλλες σοβαρότερες λοιμώξεις όπως η ιογενής μηνιγγίτιδα, ο έρπης, η ανεμευλογιά, η ιλαρά, η ηπατίτιδα και πολλές άλλες.

 

Τα βακτήρια είναι μια εντελώς άλλη ομάδα οργανισμών και προκαλούν άλλοτε παρόμοιες, άλλοτε εντελώς διαφορετικές λοιμώξεις. Η δουλειά του γιατρού σας είναι πάντα να ξεχωρίσει τι προκαλεί μια λοίμωξη, και να την αντιμετωπίσει κατάλληλα. Τα βακτήρια όμως δεν είναι μόνο κακά. Στο έντερό μας για παράδειγμα ζεις ένας στρατός από βοηθητικά βακτήρια τα οποία είναι απαραίτητα για την καλή λειτουργία του εντέρου μας, καθώς και την παραγωγή κάποιων αναγκαίων για εμάς βιταμινών. Τα αντιβιοτικά σκοτώνουν αδιακρίτως καλά και κακά βακτήρια.

 

  1. Πότε πρέπει να πάρω αντιβίωση;

Τα αντιβιοτικά χορηγούνται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και μόνο όταν υπάρχει αποδεδειγμένη βακτηριακή λοίμωξη. Το πόσο… “βαριά” σάς ακούγεται μία νόσος δεν επηρεάζει την απόφαση σχετικά με την χορήγηση ή όχι αντιβιοτικών. Έτσι για παράδειγμα, μια ιογενής βρογχίτιδα με βήχα, φλέματα και πυρετό, κατά κανόνα δεν χρειάζεται αντιβιοτικά. Αντιθέτως, η… “αθώα” ωτίτιδα τα χρειάζεται. Στην πρώτη περίπτωση τα αντιβιοτικά δεν θα κάνουν απολύτως κανένα καλό, ενώ στην δεύτερη, χωρίς αυτά, θα έχουμε σημαντικό κίνδυνο για το αυτί και τις γύρω δομές (οστά, εγκέφαλο κλπ).

 

  1. Το παιδί βήχει πολύ – θα δώσω αντιβίωση.

Όχι. Τα αντιβιοτικά δεν είναι η θεραπεία του βήχα, όσο κι αν διαρκεί αυτός (υπάρχουν εξαιρέσεις ασφαλώς). Η αντιβίωση θα καταπολεμήσει κάποιο βακτήριο, εφόσον ο γιατρός σας πιστεύει ή αποδείξει πως η ασθένεια του παιδιού σας οφείλεται σε αυτό.

 

  1. Το παιδί έχει πέντε μέρες πυρετό – θα δώσω αντιβίωση.

Όχι. Η διάρκεια του πυρετού δεν επηρεάζει την απόφαση για χορήγηση ή μη αντιβίωσης. Ο μόνος λόγος να πάρει αντιβίωση είναι ο πυρετός του να οφείλεται σε κάποιο… (το μάθατε ελπίζω ως εδώ), βακτήριο. Αν οφείλεται σε ιό, ή άλλο παράγοντα, τα αντιβιοτικά δεν έχουν θέση.

 

  1. Δεν ξέρω τι λες – εμένα το παιδί μου είχε 5 μέρες πυρετό και μόλις πήρε αντιβίωση έγινε καλά.

Εδώ τα λογικά σφάλματα είναι πολλά. Πρώτον, το τι συνέβη σε έναν ασθενή δεν καθοδηγεί τις αποφάσεις μας για τον άλλον. Μπορεί πράγματι το παιδί για το οποίο μιλάμε να είχε βακτηριακή λοίμωξη και πράγματι να έγινε καλά με την αντιβίωση. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα παιδιά με 5 μέρες πυρετό πρέπει να παίρνουν αντιβίωση. Είναι συχνό δε η πτώση του πυρετού και η χορήγηση αντιβίωσης απλά να συμπίπτουν χρονικά. Οι περισσότερες ιογενείς λοιμώξεις κρατούν 3 ως 7 ημέρες, οπότε το να πάρει κάποιος αντιβίωση την 5η-6η ημέρα και να είνα καλά την 7η, δεν σημαίνει πως έγινε καλά λόγω της αντιβίωσης. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τον βήχα — ο βήχας μετά από μια ιογενή λοίμωξη μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες. Αν το παιδί περνάει από την μία ίωση στην επόμενη, ο βήχας μπορεί να μοιάζει συνεχής. Η απόφαση για χορήγηση αντιβίωσης εδώ βασίζεται σε άλλα δεδομένα, όπως η υπόλοιπη εικόνα του παιδιού, ο κίνδυνος επιπλοκών κλπ. Σε γενικές γραμμές όμως δεν χορηγούμε αντιβίωση επειδή ο πυρετός ή ο βήχας κρατάει πολύ.

 

  1. Σιγά, και τι έγινε να πάρει λίγη αντιβίωση;

Όπως είπαμε παραπάνω, κάθε φορά που ένας άνθρωπος στον πλανήτη παίρνει κάποιο αντιβιοτικό, σπρώχνει λίγο παραπέρα τις αντοχές των βακτηρίων. Τα τελευταία, όπως όλοι οι οργανισμοί, προσπαθούν να επιβιώσουν μέσα στις συνθήκες που υπάρχουν. Όταν οι συνθήκες αυτές περιλαμβάνουν άφθονα αντιβιοτικά, είναι λογικό πως θα επιβιώσουν μόνο εκείνα τα λίγα ανθεκτικά, τα οποία όμως με την σειρά τους θα πολλαπλασιαστούν, δημιουργώντας έτσι έναν νέο, δυνατότερο πληθυσμό βακτηρίων. Τότε εμείς θα πρέπει να βρούμε νέα, ισχυρότερα αντιβιοτικά, τα οποία όμως με την σειρά τους θα κάνουν ακριβώς το ίδιο – θα σπρώξουν τα βακτήρια στο να γίνουν πιο ανθεκτικά. Συνεπώς, κάθε φορά που κάποιος παίρνει αντιβίωση που δεν χρειάζεται, βλάπτει τόσο τον εαυτό του όσο και όλους τους υπόλοιπους.

 

  1. Πώς βλάπτει τον εαυτό του; Σιγά…

Κι όμως. Όπως όλα τα φάρμακα, τα αντιβιοτικά έχουν παρενέργειες. Όταν παίρνει κανείς ένα φάρμακο δέχεται τον κίνδυνο παρενεργειών, διότι έχει κάποιο όφελος (θεραπεύει κάποιο άλλο, μεγαλύτερο κίνδυνο). Όταν παίρνεις αντιβιοτικά χωρίς λόγο όμως, ποιο είναι το όφελος; Για ποιο όφελος δέχεσαι τον κίνδυνο παρενεργειών;

 

Επιπλέον, όπως είπαμε, τα αντιβιοτικά σκοτώνουν και τα καλά και χρήσιμα για εμάς βακτήρια. Αυτά ζουν κυρίως στο έντερό μας. Ξέρουμε για παράδειγμα, ότι ο συνολικός αριθμός φορών που ένα παιδί έχει πάρει αντιβιοτικά αυξάνει τον κίνδυνο να εμφανίσει πρώιμα (στην νεαρή ενήλικη ζωή δηλαδή) διαβήτη τύπου ΙΙ (ενηλίκων)! Επίσης, όλα τα αντιβιοτικά βλάπτουν άμεσα την χλωρίδα του εντέρου δημιουργώντας άλλα προβλήματα.

 

 

Εν ολίγοις…

 

  • Τα αντιβιοτικά ΔΕΝ έχουν θέση στην θεραπεία ιώσεων, είναι όμως συχνά απαραίτητα στην θεραπεία βακτηριακών λοιμώξεων
  • Τα αντιβιοτικά ΔΕΝ χορηγούνται μετά από “πολλές μέρες πυρετού ή βήχα”
  • Τα αντιβιοτικά έχουν παρενέργειες και αυτές είναι αποδεκτές ΜΟΝΟ όταν υπάρχει βακτηριακή λοίμωξη
  • Η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών οδηγεί στην ανάπτυξη πολυανθεκτικών μικροβίων. Για αυτά ΔΕΝ έχουμε καμία θεραπεία, κι όποιος τα “τσιμπήσει” δεν θα μπορεί να λάβει καμία αγωγή!

 

Παναγιώτης Ρενιέρης, MD, FAAP
Ιδιωτικό Ιατρείο #1: Τιμολέοντος Βάσσου 17, 11521, Αθήνα, 2130321254
Ιδιωτικό Ιατρείο #2: Γερμανού 5, 18534, Καστέλλα, Πειραιάς, 2130116977
Ενδονοσοκομειακή φροντίδα (Επιμελητής Α’): Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Μαρούσι

Βάσω Στασινού-Νικοπολίδη
Βάσω Στασινού-Νικοπολίδη
Το σώμα λέει αυτό που δεν μπορούν να πουν οι λέξεις
ABOUT EDITOR ALL ARTICLES

MORE EDITOR'S ARTICLES

Είδαμε το “Έγκλημα στο Orient Express”μας άρεσε;

Είδαμε το “Έγκλημα στο Orient Express”μας άρεσε;

Το Εκκλησιαστικό ορφανοτροφείο και ο Αστέρας Βουλιαγμένης

Το Εκκλησιαστικό ορφανοτροφείο και ο Αστέρας Βουλιαγμένης

Χριστίνα Τσιλιγκίρη:Η ισχυρή κυρία του Ολυμπιακού!

Χριστίνα Τσιλιγκίρη:Η ισχυρή κυρία του Ολυμπιακού!

Είδαμε το μιούζικαλ “Matilda”μας άρεσε;

Είδαμε το μιούζικαλ “Matilda”μας άρεσε;

Γιατί να μάθω μαμά Γαλλικά;

Γιατί να μάθω μαμά Γαλλικά;

Είσαι μητέρα; Δίνεις την ευκαιρία για λίγο προσωπικό χρόνο στον εαυτό σου;

Είσαι μητέρα; Δίνεις την ευκαιρία για λίγο προσωπικό χρόνο στον εαυτό σου;

Είδαμε την παράσταση “Ιστορίες του παππού Αριστοφάνη”μας άρεσε;

Είδαμε την παράσταση “Ιστορίες του παππού Αριστοφάνη”μας άρεσε;

Πήγαμε στην παράσταση “Πρίγκηπας και φτωχός”στο Μικρό Εθνικό.Μας άρεσε;

Πήγαμε στην παράσταση “Πρίγκηπας και φτωχός”στο Μικρό Εθνικό.Μας άρεσε;

Πως μπορώ να μειώσω το στρες;Μας απαντά η Ψυχοθεραπεύτρια Διονυσία Ιωαννίδη

Πως μπορώ να μειώσω το στρες;Μας απαντά η Ψυχοθεραπεύτρια Διονυσία Ιωαννίδη