Παιδί και Θυμός

Ψυχολογία

 

Απο την παιδοψυχολόγο Ήρα Κουρή

Ο θυμός είναι ένα απόλυτα φυσιολογικό και υγιές συναίσθημα, το οποίο βιώνουμε τόσο εμείς οι ενήλικες, όσο και τα παιδιά. Ένα μικρό παιδί όμως, δεν ξέρει πώς να αποκωδικοποιήσει αυτά που νιώθει και πώς να τα διοχετεύσει.

Ως γονείς λοιπόν, καλούμαστε να του εξηγήσουμε και να του διδάξουμε τρόπους, ώστε να εκφράζει τα συναισθήματα του σωστά και δημιουργικά. Όταν λέμε στο παιδί << Μην θυμώνεις >> , του περνάμε το μήνυμα, ότι τα συναισθήματα που βιώνει είναι υπερβολικά, λανθασμένα και μη επιτρεπτά. Δεν θα πρέπει να απορρίπτουμε το συναίσθημα του, αλλά να το βοηθάμε να το αποδέχεται και να το διαχειρίζεται. Χτυπάει, ουρλιάζει, σπάει πράγματα; Το μήνυμα που πρέπει να περάσουμε είναι: << Καταλαβαίνω πως νιώθεις, έλα όμως να δούμε πως αλλιώς μπορείς να το εκφράσεις.

Έλα να κλωτσήσουμε μια μπάλα ή να μουτζουρώσουμε και να σκίσουμε ένα χαρτί >>. Τα συναισθήματα πάντα ψάχνουν διέξοδο. Όσο εμείς τα καταπιέζουμε, τόσο εκείνα θα εκφράζονται, με τη μορφή εκρήξεων θυμού και ψυχοσωματικών συμπτωμάτων. Είναι απόλυτα λογικό βέβαια και κατανοητό, ότι στην καθημερινότητα και ο γονέας, λόγω κούρασης και νεύρων, μπορεί και να ξεσπάσει και να χάσει τον έλεγχο. Είναι μια ευκαιρία να μιλήσουμε και για αυτό ανοιχτά στα παιδιά μας. Έτσι μαθαίνουν ότι και οι εντάσεις είναι μέσα στη ζωή. Αρκεί πάντοτε να υπενθυμίζουμε τους θετικούς τρόπους διαχείρισης του θυμού και να τα καθησυχάζουμε, τονίζοντας πως παρά την ένταση της στιγμής, η αγάπη μας για εκείνα δεν αλλάζει ποτέ.

Εκρήξεις θυμού (temper tantrums)

Χτυπάει με δύναμη τα πόδια του στο πάτωμα, κοκαλώνει το σώμα του, στριγγλίζει, κρατάει την αναπνοή του. Αν το παιδί σας βρίσκεται στην κρίσιμη ηλικία μεταξύ 18 μηνών και 4 ετών, τότε είναι πολύ πιθανό, να έχετε βρεθεί αρκετές φορές, αντιμέτωποι με τέτοιου είδους ξεσπάσματα, μικρότερης η μεγαλύτερης έντασης.

Είναι οι λεγόμενες εκρήξεις θυμού (temper tantrums) και αποτελούν ένα φυσιολογικό κομμάτι της ανάπτυξης του παιδιού. Σε αυτή την ηλικία, τα παιδιά θεωρούν ότι από τη στιγμή που επιθυμούν κάτι θα πρέπει και να το αποκτήσουν, με αποτέλεσμα οτιδήποτε αντιτίθεται στην άμεση επιθυμία τους να τα θυμώνει.

Επίσης, ακόμα δεν έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν τις παρορμήσεις τους, ούτε να εκφράζουν πλήρως τις σκέψεις και τα συναισθήματα τους μέσα από το λόγο, με αποτέλεσμα τα έντονα συναισθήματα που βιώνουν να εκφράζονται μέσα από το σώμα τους, με τη μορφή εκρήξεων. Τις περισσότερες φορές ο θυμός τους δηλώνει την απογοήτευση τους, την επιθυμία τους για διαφοροποίηση και αυτονομία, την ανάγκη τους για σεβασμό.

Καθώς τα παιδιά αρχίζουν σιγά σιγά, να αναπτύσσουν αποτελεσματικότερους τρόπους να διαχειρίζονται τα δυσάρεστα συναισθήματα τους και να εκφράζουν τις ανάγκες και επιθυμίες τους, οι εκρήξεις θυμού ελαττώνονται. Μην τις αντιμετωπίζετε ως κάτι αρνητικό, αλλά ως ένα φυσιολογικό φαινόμενο που σας δίνει την ευκαιρία να καλλιεργήσετε την καλύτερη επικοινωνία με το παιδί σας και να το μάθετε να αποδέχεται τα όρια που του θέτετε.

Τι να κάνετε τη στιγμή μιας έκρηξης θυμού:                 

  • Αρχικά πρέπει να αφήσετε να ξεθυμάνει η ένταση. Διατηρήστε την ψυχραιμία σας και με ήρεμη και αποφασιστική φωνή εκφράστε εσείς, αυτό που θέλει να πει το παιδί αλλά δεν μπορεί: << Tο καταλαβαίνω πως έχεις θυμώσει επειδή δεν θέλεις να φορέσεις το μπουφάν σου. Μόλις ηρεμήσεις μπορούμε να το συζητήσουμε >>.
  • Όταν καταλαγιάσει η ένταση, κρατήστε το παιδί στην αγκαλιά σας τρυφερά. Είναι πολύ σημαντικό να κάνετε εσείς το πρώτο αυτό βήμα συμφιλίωσης, το οποίο υπενθυμίζει στο παιδί, πως το ξέσπασμα του δεν έχει μειώσει ούτε στο ελάχιστο την αγάπη που νιώθετε για εκείνο.
  • Στη περίπτωση που έκανε βίαιες κινήσεις και έχει προκαλέσει ζημιές, δείξτε του τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να επανορθώσει. Τονίστε του πως έχει κάθε δικαίωμα να θυμώνει, αλλά δεν μπορεί να πονάει τους άλλους ή να καταστρέφει αντικείμενα.
  • Είναι σημαντικό να καταλάβετε, πως οι εκρήξεις αποτελούν ένα φυσιολογικό στάδιο στη διαδικασία ανάπτυξης του παιδιού και δεν είναι το αποτέλεσμα δικού σας λάθους στην ανατροφή του. Να το υπενθυμίζετε αυτό στον εαυτό σας κάθε φορά που η κριτική των άλλων μπορεί να σας κάνει να νιώσετε ντροπή αλλά και ενοχές ότι είστε ανεπαρκείς ως γονείς.
  • Να θυμάστε πως αποτελείτε πρότυπο για το παιδί σας. Θα πρέπει πρώτοι εσείς να μάθετε να διαχειρίζεστε με θετικούς τρόπους τον θυμό και την οργή σας.

Καυγάδες με άλλα παιδιά

Το ήσυχο παιχνίδι μπορεί ξαφνικά να μετατραπεί σε διαφωνία, με τα παιδιά να θυμώνουν και να τσακώνονται έντονα. Οι γονείς αρχικά δεν θα πρέπει να ανακατεύονται. Τα παιδιά θα ζητήσουν την βοήθεια σας όταν την χρειαστούν. Η δική σας παρέμβαση αναστέλλει την διαδικασία συμφιλίωσης. Τα παιδιά πρέπει να δοκιμάσουν πως μπορούν μόνα τους να πετύχουν μια συμφιλίωση. Να μάθουν πώς να τελειώνουν έναν καυγά.

Όταν τα παιδιά έρθουν να ζητήσουν την βοήθεια σας δεν θα πρέπει να προσπαθήσετε να τους λύσετε την διαφωνία, αλλά να προσπαθήσετε να ‘’καθρεφτίσετε’’ τα συναισθήματα τους και τον τρόπο έκφραση τους, ώστε να βρουν την ευκαιρία να ξανασκεφτούν την κατάσταση. Στη περίπτωση που κρίνετε πως πρέπει οπωσδήποτε να επέμβετε (για παράδειγμα παλεύουν τα παιδιά και ανησυχείτε μήπως κάποιο τραυματιστεί), αρχικά πάρτε μια βαθιά ανάσα και προσπαθήστε να μην βάλετε τις φωνές – στόχος σας είναι να βοηθήσετε με ηρεμία, να εκτονωθεί η ένταση.

Πλησιάστε με προσοχή το παιδί που είναι περισσότερο οργισμένο και μιλήστε καθησυχαστικά << είσαι πολύ καλό παιδί, νιώθω πόσο θυμωμένο είσαι, προσπάθησε να αναπνεύσεις βαθιά >>. Είναι σημαντικό να θυμάστε, πως ένα παιδί σε μια τέτοια κατάσταση δεν είναι κακό παιδί, νιώθει απλά απελπισμένο και αβοήθητο και ζητάει από εσάς να δείξετε κατανόηση.

Φυσικά, θα πρέπει να προσεγγίσετε και το άλλο παιδί και να ρωτήσετε πως νιώθει και εκείνο. Δεν πρέπει να χάνετε την αυτοκυριαρχία σας και να βάζετε τις φωνές, γιατί έτσι περνάτε την ιδέα ότι ένας καυγάς μπορεί να τελειώσει μόνο με έναν άλλο καυγά. Να θυμάστε πως σκοπός σας δεν είναι να βρείτε ποιος έχει την ευθύνη για τον τσακωμό, αλλά να διευκολύνετε τα παιδιά να κατανοήσουν τα συναισθήματα τους και να τα ενθαρρύνετε να προσπαθήσουν να μπουν το ένα στη θέση του άλλου.

 

Ήρα Κουρή

Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Msc Παιδοψυχολογίας

([email protected]), 6942434342

 

Βάσω Στασινού-Νικοπολίδη
Βάσω Στασινού-Νικοπολίδη
Το σώμα λέει αυτό που δεν μπορούν να πουν οι λέξεις
ABOUT EDITOR ALL ARTICLES

MORE EDITOR'S ARTICLES

Το 4moms.gr συναντά την Ολυμπιονίκη Νίκη Μπακογιάννη

Το 4moms.gr συναντά την Ολυμπιονίκη Νίκη Μπακογιάννη

Και κάπως έτσι …πήρα τα βουνά!

Και κάπως έτσι …πήρα τα βουνά!

Τι μάθαμε απο τη βόλτα στο Bike Festival στην Τεχνόπολη

Τι μάθαμε απο τη βόλτα στο Bike Festival στην Τεχνόπολη

Συναντήσαμε την πρωταθλήτρια του πόλο Έλενα Ξενάκη!

Συναντήσαμε την πρωταθλήτρια του πόλο Έλενα Ξενάκη!

Συγκλονίζει και πάλι ο Φέρντιναντ: «Έτσι είπα στα παιδιά μου ότι η μαμά τους πεθαίνει»

Συγκλονίζει και πάλι ο Φέρντιναντ: «Έτσι είπα στα παιδιά μου ότι η μαμά τους πεθαίνει»

Γιατί η εγκυμονούσα πρέπει να σαραντίσει πριν βγει απο το σπίτι;

Γιατί η εγκυμονούσα πρέπει να σαραντίσει πριν βγει απο το σπίτι;

Katelyn Ohashi: «Είχα συνηθίσει να ξυπνάω θέλοντας να κάνω εμετό από την πείνα»

Katelyn Ohashi: «Είχα συνηθίσει να ξυπνάω θέλοντας να κάνω εμετό από την πείνα»

Τα πιο ωραία μπισκότα με ταχίνι της Γκουίνεθ

Τα πιο ωραία μπισκότα με ταχίνι της Γκουίνεθ

Έμαθα πως να κάνω το καλύτερο μπάρμπεκιου!

Έμαθα πως να κάνω το καλύτερο μπάρμπεκιου!